Startersaftrek & Zelfstandigenaftrek: Alles Wat Je Moet Weten
De zelfstandigenaftrek en startersaftrek zijn de belangrijkste belastingvoordelen voor ZZP'ers bij de inkomstenbelasting. Samen kunnen ze je tot € 3.323 belastingvoordeel opleveren in 2026. Hoeveel belasting betaal je als ZZP'er? En hoe zorg je dat je aan het beruchte urencriterium voldoet? In dit complete artikel leer je alles over belasting ZZP en de aangifte inkomstenbelasting voor ondernemers.
De Basis: Wat Zijn Deze Aftrekposten?
Zelfstandigenaftrek
De zelfstandigenaftrek is een vast bedrag dat je van je winst mag aftrekken. Het is de belangrijkste aftrekpost voor ondernemers.
- 2024: € 3,750
- 2025: € 2,470
- 2026: € 1,200 (51% daling!)
- 2027 (gepland): € 900
Hoofdvoorwaarde: Je moet voldoen aan het urencriterium van 1.225 uur per jaar.
Startersaftrek
De startersaftrek is een extra aftrekpost bovenop de zelfstandigenaftrek voor beginnende ondernemers.
Hoofdvoorwaarden:
- Voldoen aan urencriterium
- Je mag de afgelopen 5 jaar maximaal 2x de zelfstandigenaftrek hebben gehad
- Maximaal 3x te gebruiken in je ondernemerscarrière
Het Urencriterium: De Magische 1.225 Uur
Het urencriterium is dé voorwaarde voor beide aftrekposten. Maar wat houdt het precies in?
De Harde Eis: 1.225 Uur
Je moet minimaal 1.225 uur per kalenderjaar aan je onderneming besteden. Dit komt neer op:
- ± 24 uur per week
- ± 102 uur per maand
- ± 3.4 uur per dag (365 dagen)
Let op: Start je halverwege het jaar?
Wat Telt Allemaal Mee?
- Werk voor klanten/opdrachtgevers
- Offertes maken
- Projecten uitvoeren
- Klantencontact
- Productontwikkeling
- Administratie en boekhouding
- Acquisitie en netwerken
- Marketing en PR
- Scholing en bijblijven
- Reistijd naar klanten
- Inkoop en leveranciercontact
- Marktonderzoek vóór de start
- Businessplan schrijven
- Oriëntatie op ondernemerschap
- Woon-werkverkeer naar vaste werkplek
- Pauzes
- Privé-activiteiten
- Tijd als werknemer in loondienst
Praktijkvoorbeelden: Zo Haal Je 1.225 Uur
Voorbeeld 1: Fulltime ZZP'er
Mark, IT-consultant, werkt 4 dagen per week
Facturabel werk: 32 uur × 46 weken = 1.472 uur
Administratie: 2 uur per week × 52 = 104 uur
Acquisitie: 1 uur per week × 52 = 52 uur
Bijscholen: 40 uur per jaar = 40 uur
Totaal: 1.668 uur ✓
Voorbeeld 2: Parttime ZZP'er
Lisa, tekstschrijver, werkt 3 dagen per week
Schrijfwerk: 20 uur × 45 weken = 900 uur
Admin/facturen: 3 uur per week × 52 = 156 uur
Netwerken: 2 uur per week × 40 = 80 uur
Cursussen: 30 uur = 30 uur
Website/marketing: 60 uur = 60 uur
Totaal: 1.226 uur ✓ (net gehaald!)
Voorbeeld 3: Startende ondernemer (juli start)
Sophie, grafisch ontwerper, start 1 juli
Juli-dec werk: 30 uur × 26 weken = 780 uur
Extra uren nodig: 445 uur
Oplossing:
- Extra project in december: 160 uur
- Voorbereidingen jan-juni: 200 uur
- Intensieve administratie: 85 uur
Totaal: 1.225 uur ✓
Slim Voldoen aan het Urencriterium: 7 Praktische Tips
Tip 1: Houd Vanaf Dag 1 Bij
Start direct met urenregistratie. Achteraf reconstrueren is lastig en de Belastingdienst gelooft het minder snel.
Handige tools:
- Toggl (gratis versie beschikbaar)
- Clockify (gratis)
- Excel template
- Agenda met tijdblokken
- Papieren urenboek
- Je kunt ook de ZZP Pulse app gebruiken – daarmee houd je vanaf dag 1 automatisch je uren én administratie bij op één plek.
Tip 2: Tel ALLES Mee Wat Mag
Veel ondernemers vergeten uren:
- Die zaterdagochtend administratie? Telt mee!
- Artikel lezen over je vakgebied? Telt mee!
- Netwerkborrel? Telt mee!
- Webinar volgen? Telt mee!
Tip 3: Wees Realistisch
De Belastingdienst controleert op realisme:
- 60 uur per week het hele jaar? Ongeloofwaardig
- 0 uur vakantie? Verdacht
- Elke dag exact 8 uur? Te mooi om waar te zijn
Tip 4: Combinatie met Loondienst
Werk je ook in loondienst? Let op:
- Die uren tellen NIET mee
- Je moet nog steeds 1.225 ZZP-uren maken
- Plan realistisch: 20 uur loondienst + 24 uur ZZP = pittig!
Tip 5: Bewijs Verzamelen
Ondersteun je uren met:
- Facturen (tonen wanneer je werkte)
- Agenda-afspraken
- E-mailverkeer met klanten
- Projectplanningen
- Trainingsbewijzen
Tip 6: De 50%-Regel
Als je korter dan 5 jaar ondernemer bent, moet minimaal 50% van je werktijd naar je onderneming gaan. Bij 40 uur totaal per week, moet dus minimaal 20 uur ZZP zijn.
Tip 7: Jaag Niet op Uren
Kwaliteit boven kwantiteit. Beter 1.300 productieve uren dan 1.225 uur "oprekken".
Hoeveel Levert Het Op? Concrete Berekeningen
Scenario 1: Startende ZZP'er (2026)
Eerste jaar, € 30.000 winst
Winst: € 30.000
- Zelfstandigenaftrek: € 1.200
- Startersaftrek: € 2.123
= € 26.677 (belastbaar)
Scenario 2: Ervaren ZZP'er (2026)
Vijfde jaar, € 60.000 winst
Winst: € 60.000
- Zelfstandigenaftrek: € 1.200
= € 58.800 (belastbaar)
Scenario 3: Topverdiener (2026)
€ 100.000 winst
Winst: € 100.000
- Zelfstandigenaftrek: € 1.200
= € 98.800 (belastbaar)
Veelvoorkomende Situaties
Situatie 1: "Ik Haal de 1.225 Uur Net Niet"
Probleem: Je komt op 1.150 uur
Gevolg: Geen recht op zelfstandigenaftrek én startersaftrek
Verlies: Tot € 3.323 aan aftrek (= ± € 1.200 belastingnadeel in 2026)
Oplossingen:
- Extra project in december
- Meer uren aan administratie/marketing
- Cursus volgen
- Voorbereidende uren alsnog meetellen
Situatie 2: "Ik Ben Halverwege het Jaar Gestopt"
Probleem: Gestopt in augustus
Vraag: Proportioneel urencriterium?
Antwoord: Nee! Je moet alsnog 1.225 uur halen
Praktisch:
- Je hebt 8 maanden = ± 153 uur per maand nodig
- Vaak niet haalbaar
- Gevolg: geen ondernemersaftrekken dat jaar
Situatie 3: "Ik Werk voor Eén Grote Klant"
Risico: Belastingdienst ziet je als schijnzelfstandige
Check: Heb je ondernemerschap?
- Meerdere opdrachtgevers (ideaal)
- Eigen werktijden
- Eigen werkwijze
- Ondernemersrisico
Tip: Documenteer je ondernemerschap goed!
Situatie 4: "Zwanger/Ziek Geweest"
Goed nieuws: Er zijn uitzonderingen!
- Bij ziekte: proportionele verlaging urencriterium
- Bij zwangerschap: 16 weken aftrek van criterium
Voorbeeld: 16 weken zwangerschapsverlof = 1.225 - (16 × 24) = 841 uur criterium
De Startersaftrek Maximaal Benutten
Wanneer Ben Je Starter?
Je bent starter als je in de afgelopen 5 jaar maximaal 2x de zelfstandigenaftrek hebt toegepast.
Voorbeelden:
- ✓ 2020-2021: werknemer, 2022-2024: ZZP = starter in 2022-2024
- ✓ 2020: ZZP, 2021-2023: werknemer, 2024: weer ZZP = starter in 2024
- ✗ 2020-2022: ZZP, 2023: werknemer, 2024: ZZP = geen starter meer
Strategisch Gebruik Startersaftrek
Optie 1: Direct gebruiken
- Jaar 1, 2 en 3: startersaftrek
- Voordeel: meteen belastingvoordeel
- Nadeel: na 3 jaar geen recht meer
Optie 2: Strategic timing
- Jaar 1: bewust geen 1.225 uur (geen aftrek)
- Jaar 2, 3, 4: wél startersaftrek
- Voordeel: aftrek in jaren met hogere winst
- Risico: je mist jaar 1 alle ondernemersaftrekken
Praktijkcase: Optimale Starterstrategie
Emma start haar bedrijf:
Jaar 1 (2024):
Winst: € 15.000 | Uren: 1.300
Gebruikt: zelfstandigenaftrek (€ 3.750) + startersaftrek (€ 2.123)
Voordeel: € 2.104
Jaar 2 (2025):
Winst: € 35.000 | Uren: 1.400
Gebruikt: zelfstandigenaftrek (€ 2.470) + startersaftrek (€ 2.123)
Voordeel: € 1.722
Jaar 3 (2026):
Winst: € 55.000 | Uren: 1.400
Gebruikt: zelfstandigenaftrek (€ 1.200) + startersaftrek (€ 2.123)
Voordeel: € 1.323
Totaal startersvoordeel over 3 jaar: € 5.149!
📊 Bereken je eigen situatie: Probeer onze Belasting Calculator met je eigen cijfers.
Bewijs en Administratie
Wat Wil de Belastingdienst Zien?
Basisbewijzen:
- Urenregistratie (digitaal of papier)
- Agenda met afspraken
- Facturen met data/tijden
- Projectadministratie
Ondersteunend bewijs:
- E-mails met klanten
- Offertes met tijdsinschattingen
- Trainingsbewijzen
- Reisadministratie
- Netwerkbijeenkomsten
Voorbeeld Urenregistratie
Week 31 - 2025
Ma 29/7: Klant A project (6u), Administratie (1u), E-mails (1u) = 8u
Di 30/7: Klant B meeting (2u), Reistijd (1u), Offerte C (3u) = 6u
Wo 31/7: Klant A project (7u), Netwerklunch (2u) = 9u
Do 1/8: Training WordPress (4u), Klant B project (4u) = 8u
Vr 2/8: Klant C presentatie (3u), Admin/facturen (2u), Marketing (2u) = 7u
Totaal week: 38 uur
Tips voor Slimme Administratie
- Gebruik categorieën: Klantwerk, Administratie, Acquisitie, Scholing, Marketing
- Wees specifiek: Niet: "Werk - 8 uur", Wel: "Website klant X aanpassen - 3 uur"
- Consistentie is key: Zelfde methode hele jaar, Zelfde detailniveau, Regelmatig bijhouden
Veelgestelde Vragen
V: Telt reistijd naar een vaste werkplek mee?
A: Nee, alleen reistijd naar wisselende locaties (klanten) telt mee.
V: Ik ben in oktober gestopt. Kan ik proportioneel aftrekken?
A: Nee, je moet het volledige urencriterium halen of je krijgt geen aftrek.
V: Mag ik uren van voor mijn KvK-inschrijving meetellen?
A: Ja, voorbereidende werkzaamheden mogen meetellen als ze direct verband houden met je onderneming.
V: Tellen overuren in loondienst mee voor mijn ZZP-uren?
A: Nee, alleen uren besteed aan je eigen onderneming tellen mee.
V: Ik heb geen klanten maar ontwikkel een product. Tellen die uren mee?
A: Ja, productontwikkeling voor je onderneming telt volledig mee.
Actieplan: Zorg dat Je de Aftrekposten Krijgt
Direct doen:
- Start urenregistratie (ook als je al bezig bent)
- Check je huidige urenstatus
- Bereken hoeveel uur je nog nodig hebt
- Plan hoe je aan 1.225 komt
Deze maand:
- Zet een goed registratiesysteem op
- Verzamel ondersteunend bewijs
- Evalueer of je op schema ligt
- Pas je planning aan indien nodig
Rest van het jaar:
- Houd consequent je uren bij
- Evalueer maandelijks je voortgang
- Zorg voor voldoende bewijs
- Claim je welverdiende aftrekposten!
Conclusie
De zelfstandigenaftrek en startersaftrek zijn substantiële belastingvoordelen voor de inkomstenbelasting ZZP. Ze maken het verschil tussen een renderend en een worstelend bedrijf. Met € 3.323 aan aftrekposten in 2026 (€1.200 zelfstandigen + €2.123 starter) loont het absoluut de moeite om aan het urencriterium te voldoen. Let op: de zelfstandigenaftrek is fors gedaald (51% daling t.o.v. 2025) en wordt verder afgebouwd naar €900 in 2027. Als ZZP'er of eenmanszaak profiteer je maximaal van deze belastingvoordelen.
Onthoud:
- 1.225 uur is hard: 1.224 uur = € 0 aftrek
- Registreer vanaf dag 1
- Tel alle toegestane uren mee
- Startersaftrek is maar 3x te gebruiken
- De zelfstandigenaftrek wordt snel afgebouwd (€1.200 in 2026, €900 in 2027)
- Gecombineerd voordeel in 2026: €3.323 voor starters (€1.200 + €2.123)
Met de juiste planning en administratie haal je het urencriterium en profiteer je maximaal van deze belangrijke ondernemersvoordelen!
Bronnen en Meer Informatie
- Belastingdienst - Zelfstandigenaftrek 2025
- Belastingdienst - Urencriterium
- MKB Servicedesk - Startersaftrek
- KvK - De magische 1.225 uur
- Rabobank - Zelfstandigenaftrek en Startersaftrek
- ZZP Nederland - Het Urencriterium
- Onderneming.nl - Startersaftrek